Αν ο Χανς Μάγκνους Έντσενσμπέργκερ θεωρείται για τους Δυτικογερμανούς διανοούμενους απόγονος του Σίλλερ, τότε ο Στέφαν Χερμλίν είναι σίγουρα "ο κλασικός συγγραφέας" της ΓΛΔ. Πέρα απ' αυτό υπάρχει ο γερμανόφωνος κόσμος και η λογοτεχνία του γι' αυτόν ο Χερμλίν είναι Γερμανός και η αυθεντικότητά του δε θα μπορούσε να ταλαντευτεί απ' τη μια πλευρά ή την άλλη ούτε να χωρέσει σε μια κατηγορία. Το ίδιο και το έργο του Λυκόφως που με απλή και στρωτή γλώσσα, αλλά με τελείως διαφορετικό στιλ απ' ό,τι στα άλλα διηγήματα, περιγράφει τις πνευματικές ανάγκες του ατόμου μέσα στο ασφυχτικά επιβαλλόμενο κλίμα του υπαρκτού σοσιαλισμού, αφήνοντας κατά πολύ πίσω παλιότερα, αλλά εκλεκτά στο είδος τους, έργα του. "Δεν ήμουν ούτε καλύτερος ούτε χειρότερος από το εργατικό κίνημα στο οποίο ανήκα", γράφει ο Χερμλίν στο Λυκόφως. "Μοιραζόμουν την εμπειρία του, το μεγαλείο του, την αθλιότητά του. Αυτό που με απομόνωνε θα ένωνε αργότερα άλλους".
Και είναι το τέλος που μετράει, στο τέλος φαίνονται τα λάθη, οι αντιθέσεις-αντινομίες, οι αποτυχίες, τότε ταυτίστηκε η αισθητική με την πολιτική στο πρόσωπο ενός ανθρώπου, την ώρα που ο ήλιος έγερνε, η μέρα χανόταν και το λυκόφως απλωνόταν αργά αργά...

Ενήλικες γενικού περιεχομένου