Βιβλιογραφία: σελίδες 431-442.

Περιέχει ευρετήριο.

Αντικείμενο της παρούσας έρευνας είναι οι επιτυχημένες ή αποτυχημένες προσπάθειες δημιουργίας ελληνικών ατμοπλοϊκών επιχειρήσεων, με φορείς Έλληνες ιδιώτες, την Εθνική Τράπεζα ή το συνασπισμό ιδιωτών και Εθνικής, και με την άμεση συμμετοχή του ελληνικού κράτους, από την ίδρυσή του ακόμη, τόσο στο νομικό όσο και στο πολιτικό επίπεδο. Για τούτο, το αποτέλεσμα αυτής της έρευνας τιτλοφορείται «Εξέλιξη και αναπροσαρμογή (1833 - 1856) της ελληνικής εμπορικής ναυτιλίας», η οποία σ' αυτή την περίπτωση αποτελεί το ειδικό πλαίσιο όπου αρχίζει να εκτυλίσσεται η διαδικασία για τη μετάβαση από την ιστιοφόρο ναυτιλία στην ατμοπλοΐα. Σ' αυτή τη δυναμική διαπλοκή των φορέων και των αντικειμενικών παραγόντων (η οποία κατά τη διάρκεια της έρευνας αποκαλύφθηκε πολυεπίπεδη αλλά και πολυσήμαντη), έγινε προσπάθεια να κατανοηθεί και συνεπώς να ερμηνευθεί η διαδικασία αναπροσαρμογής, όπου η τεχνική της εκδοχή -από το ιστίο στον ατμό- δεν ήταν παρά το επιφαινόμενο. Οι ερμηνευτικές προτάσεις που υπάρχουν στο τέλος κάθε κεφαλαίου, και συνολικότερα στον επίλογο, είναι βασισμένες στην έρευνα αυτών των πηγών. Παρ' όλα αυτά, οι ερμηνείες δεν προτείνονται ως οριστικές, αλλά ως συμβολή στην προσέγγιση και στην ερμηνεία κομβικών σημείων της ελληνικής ιστορίας του 19ου αιώνα.

Ενήλικες.

Α' έκδοση: 1983.